open menu

FLUSH - puurzaam

Studenten van de Maastricht Academy of Fine Arts and Design (MAFAD) hebben negen openbare toiletruimtes in het Maastrichtse stadsdeel Wyck een totaal andere, verrassende look en uitstraling gegeven. De artistieke toiletruimtes zijn te bezoeken via de uitgezette stadswandeling Flush. Flush verbindt hedendaagse vormgeving met de rijke aardewerken historie van de stad Maastricht. Maastricht heeft zich de voorbije decennia ontpopt als een levendige studentenstad. Daarnaast is er nog volop aandacht voor de Bourgondische manier van leven. Toeristen komen van heinde en verre, vooral als een bekende Maastrichtse violist met zijn orkest op het Vrijthof neerstrijkt. Maar de stad heeft uiteraard veel meer te bieden. Dat laten ze aan de andere kant van de Maas zien, met Flush. Flush is een project dat in 2017 werd gerealiseerd met de gedachte om de levendigheid van stadsdeel Wyck te accentueren. Je kunt aan de hand van een stadswandeling op negen locaties een kijkje nemen in wat we kennen als het kleinste kamertje in huis: het toilet. Zeker in openbare gebouwen laat de inrichting van dat kleinste kamertje vaak te wensen over. Ook associëren mensen een toiletbezoek niet direct met esthetiek of kunst. Maar daar wil Flush wat nuance in aanbrengen. Flush verbindt vormgeving met de rijke aardewerken historie van Maastricht.


Het idee was afkomstig van Remo Veraart, Rino Soeters en Leon Maes. Remo Veraart was tot 1 juli dit jaar bestuursvoorzitter van Mosa, Rino Soeters is algemeen directeur van LBG Hotels en Leon Maes is ondernemer èn inwoner van Wyck. Samen bedachten zij een concept dat een verbinding maakt tussen horecaondernemers, jonge creatieve talenten en de rijke, aardewerken historie van de stad. De Mosa-fabriek werd in 1883 opgericht en is vandaag de dag een van de belangrijkste werkgevers in Limburg. Als producent van vloeren wandtegels is Mosa internationaal bekend, en onlosmakelijk verbonden met De Sphinx (tegenwoordig Geberit), waar sinds 1969 alleen nog sanitair wordt gemaakt. Het Maastrichts aardewerk, decennialang door zowel Mosa als Sphinx vervaardigd, wordt over de hele wereld verwoed verzameld. In Wyck ligt een groot deel van die historie. Naast Mosa en de Sphinx was er namelijk ook de Société Céramique, een geduchte concurrent. In het Flush-project komen diverse elementen samen van dat aardewerken heden, verleden en toekomst.


Visionaire ondernemers herkennen de waarde van creativiteit. Negen toiletruimten in het dynamische Wyck werden grondig aangepakt en kregen een totale nieuwe look en uitstraling. Het doel? Beleving nieuwe impulsen geven, passend bij de eigenheid van elke locatie. Studenten van de MAFAD gingen die uitdaging aan, onder begeleiding van docent en designer Maarten Baptist. Baptist: “Er werd eerst een opdracht geformuleerd voor tweede- en derdejaarsstudenten. Toen werden er teams gemaakt van elk een tweede en derde jaars, zodat ze van elkaar konden leren. De studenten mochten zelf uit de locaties kiezen en vervolgens een pitch van hun idee of voorstel maken en die aan de eigenaar van de locatie voorleggen. Daarna werden de ideeën gefinetuned en getoetst, of het maakbaar en haalbaar was.” De jonge designers kregen de beschikking over de tegel- en ontwerptools van Mosa om hun ideeën gestalte te geven. Maartens’ rol was ruimte geven voor inspiratie, dat de designers in alle vrijheid konden ontwerpen, maar ook zorgen dat teleurstellingen beperkt bleven. “Wat heel belangrijk was, was dat ze naar mogelijkheden bleven zoeken.” Maarten noemt een voorbeeld. “Het toilet in het Bonnefantenmuseum is goed gelukt. Wat Mariya Molotnikova daar gemaakt heeft door details uit de kunstcollectie te benutten, is heel mooi geworden.


Als we kijken in termen van vrijheid, dan heeft Alex Schul in de toiletten van Centre Céramique een kleine tentoonstelling gemaakt. Wanneer je in het toilet staat, dan kun je op ooghoogte stukken uit de collectie Maastrichts aardewerk zien. Alex had dit al in zijn eerste schetsidee al verwerkt en het is in het uiteindelijke ontwerp overeind gebleven.”


Maarten beschouwt FLush ook als een toets aan de realiteit van wat de jonge ontwerpers na hun afstuderen wacht. “Menig student denkt dat ze na school alle vrijheid van de wereld hebben en dat ze kunnen doen wat ze willen. Met deze opdrachten hebben ze met alle facetten van het proces en de realiteit te maken gehad. Waaronder ook gesprekken met de opdrachtgevers en het soms moeten aanpassen of opgeven van oorspronkelijke ideeën.” Het is natuurlijk wel heel speciaal om dit project in je portfolio te kunnen meenemen, als zijnde student. Elk toilet is een blijvende en tastbare showroom voor de betrokken jonge ontwerper. Lezersservice: www.flush.nlTekst: Gina Vodegel / Foto’s: Flush Maastricht.


Met een plattegrond van de VVV kun je op elke willekeurige plek beginnen aan de Flushwandeling. Misschien met het idee om die te combineren met een hapje of drankje en tegelijkertijd kunstcollecties te bekijken. De deelnemende locaties zijn bekende en populaire plekken in Wyck: het Bonnefantenmuseum, Centre Céramique, Coffee Lovers Plein 1992, Wyck Bazaar, restaurant Burgerlijk, restaurant Bouchon d’en Face, Carnal Steakhouse, restaurant SAP en UMAMI en het Townhouse Hotel. De jonge designers zijn per locatie respectievelijk Maria Molotnikova, Alex Schul, Daan Snippe & Tom Bickle, Tara Velting & Kalkidan Hoex, Rob Stoffels, Jules Wanten, Jan- Willem & Victor Carlier, Dimphy Snel, Michelle Zwinkels & Bojanna Aleksic.

Bekijk meer nieuws items.